Nadwaga i otyłość u psów – przyczyny, konsekwencje i zapobieganie

05.03.2021

Zbyt duża waga to problem, który dotyka nie tylko ludzi, ale również wiele domowych zwierząt – szacuje się, że zmaga się z nią ok. 40% wszystkich psów.

Nadmiar kilogramów wpływa na długość i jakość życia psa, dlatego tak istotne jest, aby zapobiegać powstawaniu u niego zbędnej tkanki tłuszczowej.

W którym momencie waga naszego psa powinna zacząć nas martwić?

Jakie są przyczyny otyłości? A jakie są jej konsekwencje?

Co możemy robić, aby pomóc naszym czworonogom utrzymać dobrą wagę?

Poznaj odpowiedzi na te pytania, aby uchronić swojego pupila przed najczęściej występującą chorobą żywieniową XXI wieku:

NADWAGA A OTYŁOŚĆ

Zarówno nadwaga, jak i otyłość, wiąże się z nadmiernym magazynowaniem tkanki tłuszczowej na ciele czworonoga.

Dzieje się to wtedy, gdy pies otrzymuje z pożywienia więcej energii (kcal), niż potrzebuje jego organizm (niż jest w stanie zużyć).

O nadwadze mówimy, gdy masa ciała psa przekracza normę o 15 %.

Jeśli jest to więcej niż 30%, mamy do czynienia z otyłością, czyli z przewlekłym stanem chorobowym, który wpływa na pracę całego organizmu i wymaga leczenia.

No dobrze, ale co to jest ta norma? Skąd mam wiedzieć, ile powinien ważyć mój pies?

Jeśli jesteś opiekunem psa rasowego, najłatwiej będzie Ci skorzystać z opisu rasy, który informuje o optymalnej wadze psa dorosłego, zarówno w przypadku suczek, jak i samców.

Dodatkowym narzędziem (niezbędnym w przypadku psów nierasowych), będzie punktowa skala oceny kondycji zwierzęcia (Body Condition Score).

Skala ta przedstawia kondycję psa od skrajnej niedowagi, przez wagę optymalną, aż do skrajnej nadwagi, a każdej z nich przyporządkowane są określone wartości liczbowe.

Wygląda to następująco:

(źródło: https://bestdogfoodadvice.com/weight-management)

Mając przed sobą taką skalę, możemy teraz dokonać oceny masy ciała naszego czworonoga.

Pies o optymalnej wadze powinien mieć lekko zarysowaną talię (gdy patrzymy na niego z góry), brak obwisłego brzucha, oraz niewidoczne, lecz łatwo wyczuwalne żebra (nr 5 na skali powyżej).

PRZYCZYNY OTYŁOŚCI

Przyczyn otyłości może być wiele i często za otyłością danego psa stoi więcej niż jedna z nich.

Do najczęściej wymienianych należą:

  • Wiek- otyłość w okresie wzrostu występuje bardzo rzadko, natomiast powyżej 7 roku życia, ze względu na wolniejszy metabolizm, zwiększa się ryzyko jej wystąpienia
  • Rasa– psy, takie jak Labrador Retriever, Terier Szkocki, Beagle, Basset, Golden Retriever, Spaniel, Bernardyn, Nowofunland mają predyspozycje do nadwagi i otyłości
  • Zbyt mała ilość ruchu
  • Nieprawidłowy sposób żywienia – przekarmianie, stały dostęp do pokarmu, niekontrolowanie kalorii
  • Zabieg sterylizacji – zwiększony apetyt wywołany zmianami hormonalnymi oraz zmiany metaboliczne sprzyjają odkładaniu się tkanki tłuszczowej (zwłaszcza u samic)

Jakie są konsekwencje otyłości?

Zbyt duża waga jest przyczyną licznych schorzeń, takich jak cukrzyca, nowotwory, choroby nerek, czy choroby układu ruchu.

Dodatkowo otyłość może utrudniać pracę układu krążenia i układu oddechowego, powodować spadek odporności i rozwój zaburzeń hormonalnych.

Jak widzisz, otyłość może wyrządzić wiele szkód w organizmie Twojego czworonoga, dlatego zawczasu zadbaj o prawidłową jego wagę:

KONTROLUJ MISKĘ!

Złe nawyki żywieniowe to najczęściej wymieniana przyczyna otyłości wśród psów. Jednym z takich nawyków jest stały dostęp do pokarmu.

Takie rozwiązanie może sprawdzić się u niektórych psów, jednak większość czworonogów wykazuje tendencję do przejadania się i mając non stop pełną miskę nie będzie wiedziało, kiedy powiedzieć „stop”.

Jeśli chcesz oszczędzić swojemu psu problemów z nadwagą, postaw na zaplanowane posiłki, o stałych porach i odpowiedniej kaloryczności. Wtedy będziesz mieć pełną kontrolę nad tym, kiedy i ile Twój pupil je w ciągu dnia.

A co to jest ta odpowiednia kaloryczność?

Zwykle producenci karmy na opakowaniach informują nas, ile powinien jeść nasz pies.

Pamiętajmy jednak, że są to dane orientacyjne – są one dostosowane do zdrowego, dorosłego psa, bez uwzględnienia pewnych czynników mających wpływ na zapotrzebowanie energetyczne, takich jak stopień aktywności, stan zdrowia czy wiek. 

Jeśli chcesz otrzymać bardziej precyzyjne dane, podejdź do tematu indywidualnie i oblicz dzienne zapotrzebowanie swojego psa na energię metaboliczną (DER – Daily Energy Requirement).

Aby to zrobić, najpierw musisz poznać jego spoczynkowe zapotrzebowanie na energię (RER – Resting Energy Requirement). Określa ono ilość kilokalorii potrzebnych psu do zachowania podstawowych funkcji życiowych, takich jak sen, trawienie, czy oddychanie. Obliczysz je używając następującego wzoru:

RER = 70 x masa ciała0,75

Mając RER, teraz możesz obliczyć DER, czyli ilość kilokalorii potrzebnych psu do aktywnego funkcjonowania. 

Do obliczeń wykorzystujemy wzór: 

DER = RER x K,

przy czym współczynnik K, różnić się będzie dla każdego psa, w zależności od poziomu aktywności, wieku, czy stanu zdrowotnego:

Psy dorosłe:

  • Sterylizowane 1,6 x RER
  • Niesterylizowane 1,8 x RER
  • Otyłe, mało aktywne 1,4 x RER
  • Odchudzanie 1,0 x RER
  • W intensywnej terapii 1,0 x RER
  • Odzyskiwanie  masy ciała w okresie rekonwalescencji 1,2-1,4 x RER

Psy pracujące, trenujące:

  • Lekko 2,0 x RER
  • Średnio 3 x RER
  • Ciężko 4-8 x RER

Ciąża:

(niektóre rasy, zwłaszcza duże, mogą mieć większe zapotrzebowanie)

  • Pierwsze 2 trymestry ciąży 1,8 x RER
  • Ostatni trymestr 3 x RER

Laktacja:

  • 1 szczenię 3 x RER
  • 2 szczenięta 3,5 x RER
  • 3-4 szczenięta 4 x RER
  • 5-6 szczeniąt 5 x RER
  • 7-8 szczeniąt 5,5 x RER
  • 9 szczeniąt 6 x RER

Szczenięta:

  • Od odsadzenia do uzyskania 50 % docelowej masy ciała (masy ciała dorosłego psa)  3 x RER
  • 50-80% docelowej masy ciała 2,5 x RER
  • 80-100% docelowej masy ciała 2 x RER

Dzięki tym obliczeniom wiesz już, ile kcal dziennie powinien jeść Twój pies. Teraz sprawdź kaloryczność swojej karmy i dostosuj jej dawkę do potrzeb czworonoga.

Pamiętaj!

Do bilansu kalorycznego wliczamy nie tylko karmę, ale również smakołyki treningowe i każdy kęs, który przypadkiem spadnie Ci ze stołu 😉 Nie zapominaj o tym, jeśli chcesz, aby Twój pies utrzymywał prawidłową wagę. 

WIĘCEJ RUCHU!

Wiesz już, ile powinien jeść Twój pies i w pełni kontrolujesz jego żywienie, a waga nadal stoi w miejscu?

Bardzo możliwe, że problem tkwi w zbyt małej aktywności w ciągu dnia.

Jeśli do tej pory Wasza codzienność sprowadzała się jedynie do spacerów, spróbuj zacząć biegać z psem lub jeździć z nim na rowerze – oboje z pewnością na tym skorzystacie.

Jeśli nie masz takiej możliwości lub Twój pies nie nadaje się do tego typu aktywności, świetną alternatywą może być aportowanie. Taka bezpośrednia interakcja z człowiekiem nie tylko daje psu ogrom satysfakcji, ale również pozwala mu spalać zbędne kilogramy przy minimalnym zaangażowaniu z Twojej strony.

A jeśli nic innego nie pomaga…

… i  u Twojego psa została stwierdzona otyłość, koniecznym będzie rozpoczęcie długotrwałej terapii odchudzającej pod kontrolą specjalisty.

Pamiętaj jednak, że o wiele lepiej jest zapobiegać, niż leczyć. Regularna ocena masy ciała psa, odpowiednia dawka ruchu, oraz kontrolowane posiłki na pewno pomogą Twojemu pupilowi zachować dobre zdrowie na długie lata. 

Jeśli więc widzisz, że masa ciała Twojego psa zaczyna odbiegać od normy, zacznij działać już dziś; jest to o wiele łatwiejsze i bezpieczniejsze, niż leczenie spowodowanych otyłością chorób.